


مقدمه
امروزه، در بازارهای مالی بین الملل نقش بانکداری خارجی بسیار برجسته و حائز اهمیت می باشد، زیرا در بازار به شدت رقابتی بین بانکی اگاهی و تسلط بر فنون پولی و خدمات بانکی جهت کسب منافع حاصل از فعالیت اقتصادی احتناب ناپذیر می باشد. با توجه به رشد سریع و همه جانبه خدمات مالی بین کشورها از یک سو و افزایش ریسک عملیات بانکی در تجارت بین الملل از سوی دیگر، در نظر گرفتن سیاست پولی و سیاست ارزی کشورها و همچنین قوانین بانکی جهت انجام هرچه بهتر خدمات بانکداری خارجی می تواند در توسعه صنعت بانکداری مفید و مؤثر واقع شود
مفاهیم بانکداری
عملیاتی واقداماتی که هر بانک انجام می دهد به دو بخش بانکداری داخلی و بانکداری خارجی تقسیم می شوند موضوع بانکداری داخلی کلیه اقداماتی است که بانک به پول داخلی یا محلی انجام میدهد و بانکداری خارجی کلیه عملیاتی است که بانک با پول خارجی انجام میدهد لذا از این منظر، وقتی یک شعبه بانک تنها عملیات ریالی انجام می دهد فقط به بانکداری داخلی اشتغال دارد، در حالی که شعبه دیگر بانک که عملیات بانکی هم به ریال و هم به ارزانجام می دهد یا موضوع عملیات آن را صرفاً عملیات ارزی تشکیل می دهد، به بانکداری خارجی اشتغال دارد. برای مشتریانش بنابراین، هر فعالیت یا عملیاتی که بانک تجاری انجام می دهد یا به ریال است، یعنی پول محلی و یا به پول خارجی. چنانچه عملیات بانک مورد نظر به پول محلی باشد جزو عملیات بانکداری داخلی و چنانچه به پول خارجی باشد، جزو عملیات بانکداری خارجی قرار خواهد گرفت. عملیات ارزی یعنی آن بخش از فعالیت های روزانه بانک تجاری که با ارز انجام می شودمثل دلاریا یورو و....
در ادامه مقاله،ماشماروبابانکداری خارجی و خدمات ارزی آن در تجارت بین الملل آشنا خواهیم کرد
خدمات ارزی بانک ها
خدمات ارزی بانکها موارد زیر را شامل میشود:
- خرید و فروش ارز
- افتتاح حسابهای بانکی به ارز )حسابهای جاری، پس انداز و سپرده های سرمایه گذاری یا مدت دار
- اقدامات مربوط به حسابهای ارزی از جمله اصالح یا بستن حسابهای ارزی
- نقل و انتقاالت ارزی
- عملیات مربوط به اعتبارات اسنادی
- عملیات مربوط به وصولیها
- عملیات مربوط به ضمانت نامه های ارزی
- عملیات مربوط به اوراق قرضه ارزی
- عملیات مربوط به فاینانس
و ری فاینانس
- عملیات مربوط به وامهای ارزی
- عملیات مربوط به چکهای مسافرتی به ارز و هر نو عملیات بانکی مستمر دیگر که بانک به ارز انجام می دهد.
از شرح فوق این نتیجه حاصل می شود که الزمه انجام عملیات بانکداری خارجی داشتن شعبه یا دفتر نمایندگی در خارج از کشور نمی باشد، بلکه اشتغال یا عدم اشتغال به عملیات ارزی نشان می دهد که آن بانک یا شعبه بانک به عملیات بانکداری خارجی اشتغال دارد یا خیر. برای مثال، بانک پارسیان و یا پاسارگاد ممکن است درخارج از کشور شعبه نداشته باشند، اما به عملیات بانکداری خارجی بپردازند. به ترتیبی که مالحظه شد برای انجام عملیات بانکداری خارجی داشتن شعبه یا دفتر نمایندگی در خارج از کشور ضرورت ندارد، لیکن داشتن روابط کارگزاری اجتناب ناپذیر است. "روابط کارگزاری" که در اداره خارجه یا امور بین الملل یا اداره خزانه داری یا اداره روابط کارگزاری یا اداره نظارت ارز بانک متمرکز می باشد عبارت است از روابط بانکی که بین دو بانک
واقع در کشورهای مختلف برقرار است و شامل حسابهای بین بانکی و نمونه های امضا و اعداد رمز می گردد.
مؤسسه های اعتباری غیر بانکی و صرافی
علاوه بر بانکها، به ویژه بانکهای تجاری، سایر مؤسسه های مالی بانکی با مجوز بانک مرکزی به عملیات ارزی در کشور اشتغال دارند. در این زمینه باید توجه داشت که از لحاظ قانونی، اشتغال یک مؤسسه مالی، اعم از بانک یا غیر بانک، به عملیات ارزی منوط و موکول به اخذ مجوز از بانک مرکزی می باشد. بانک مرکزی با رعایت معیارهایی از جمله داشتن نیروی انسانی ماهر و متخصص در عملیات بانکداری خارجی مجوز اشتغال به برخی یا کلیه عملیات ارزی را به موسسه داوطلب اعطا می نماید، مثالً به صرافیها فقط مجوز خرید و فروش و نقل و انتقاالت ارزی را می دهد یا به برخی بانکها یا به برخی شعب بانکها مجوز انجام عملیات ارز غیر بازرگانی را اعطا می نماید، یا به صورت مرحله ای و پس از گذشت زمان معقول مجوز انجام کلیه فعالیت های ارزی را می دهد.عملیات ارز بازرگانی چون با ریسک بیشتری همراه می باشد و به افراد متخصص در امور پولی و ارزی نیز نیاز می باشد، برای بانک درآمد بیشتری به همراه دارد. در مقابل عملیات ارز غیر بازرگانی درآمد کمتری برای بانک خواهد داشت. به عالوه، باید توجه داشت که حجم عملیات ارز غیر بازرگانی از لحاظ ارزش در مقایسه با حجم عملیات ارز بازرگانی به مراتب در بازار جهانی ارز محدودتر می باشد.
معاملات ارزی در سیستم بانکی
بازار ارز بازاری است که در آن عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان ارز به معامالت ارزی می پردازند. بازار ارز را نباید در حکم مکان یا محل مشخصی تلقی نمود بلکه آن را باید در حکم مکانیسمی دانست که عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان ارز را برای انجام معامله ارزی به یکدیگر نزدیک می نماید. در واقع هر جاکه خرید و فروش ارز انجام می شود جزیی از بازار جهانی ارز می باشد. در بازار جهانی ارز عمده معاملات ارزی بر روی ارزهای صورت می پذیرد. بازار جهانی ارز به واسطه اختلاف ساعات نیم کره غربی و شرقی یک بازاری بیست و چهار ساعته است. بازار ارز یکی از بزرگترین بازارها در جهان است. بیشترین حجم معامالت این بازار در لندن انجام می شود،زیرا لندن که قلب مالی بازار جهانی است حدود 37 درصد معامالت ارزی را بخود اختصاص داده بر آورد می شود. بعد از است. حجم روزانه معامالت ارزی در بازار جهانی ارز توسط بانک تسویه بین المللی لندن، سایر مراکز مهم بازار جهانی ارز عبارتند از نیویورک، توکیو، فرانکفورت، پاریس، زوریخ، سنگاپور و هنگ گنگ. همان طور که بیان شد این بازار شبانه روز باز و فعّال است زیرا تقریبا با بسته شدن هر بازاری، بازار دیگری فعالیت ارزی خود را آغاز می نماید.وظیفه و کار اصلی بازار ارز انجام تبدیالت ارزی و انتقال قدرت خرید از کشوری به کشور دیگر می باشد. برای مثال وقتی بانکی در لندن حساب صادر کننده استرالیایی به ایران را بستانکار و همزمان حساب بانک ایرانی گشاینده اعتبار اسنادی
را بدهکار می نماید، ارز یا قدرت خرید از ایران به استرالیا انتقال داده شده است. در واقع، کاال با کشتی از استرالیا به ایران صادر لیکن عملیات ارزی در بازار ارز لندن و به صورت بین بانکی صورت گرفته است. قابل ذکر است که بخش عمده معامالت ارزی در بازار جهانی ارز به صورت بین بانکی انجام میشود. بازار ارز اعتبارات کوتاه مدت برای تامین مالی تجارت خارجی را تدارک می بیند. به علاوه این بازار امکانات الزام برای اجتناب از ریسک نوسانات و تغییرات نرخ ارز و نیز تسهیل امر تجارت را در اختیار تجار می گذارد.اقدام در بازار جهانی ارز کامال تخصصی و فنی است، به عبارت دیگر برای خرید و فروش در این بازار باید به اصطالحات و تکنیک های آن مسلط بود. عرضه کنندگان ارز به بازار ارز عبارتند از صادر کنندگان کالاها و خدمات مانند شرکت های حمل و نقل دریایی، هوایی، زمینی، سفارتخانه ها و کنسولگری ها، دانشجویان، توریست هاو سوداگران ارز و در مقابل تقاضا کنندگان ارز شامل وارد کنندگان کالاها و خدمات، بیماران،
دانشجویان، توریست ها و سوداگران ارز می گردند. و به طور کلی بانک ها، صرّافی ها، شرکت ها، نمایندگی ها،دلالان، تجار، سوداگران ارز اعضاء بازار ارز را تشکیل می دهند که به وسیله تلفن، فاکس، تلکس، ایمیل وسوئیفت با یکدیگر تماس برقرار و نسبت به معامله ارزی اقدام می نمایند. بنابراین همان طور که بیان شد بازارارز را نباید در حکم مکان خاصی تلقّی نمود، عینیت این بازار در سیستم تجهیزات ارتباطی قابل مشاهده میباشد. وقتی که از بازار ارز بخصوصی صحبت می شود، مانند بازار دلار منظور کلیه مکان هایی خواهد بود که دالررا معامله می نمایند. بر این اساس بازار دلار کلیه مکان هایی مانند لندن، پاریس، زوریخ، نیویورک، توکیو، دبی،تهران، شیراز، کراچی، مسکو و سایر مناطق که دالر معامله می شود یعنی دالرخریداری یا فروخته می شود را در
برمی گیرد.
امور بانکی در بازرگانی کنعانی
در روابط بازرگانی که معمولا تابع قوانین بین المللی خرید و فروش و توافقات صورت گرفته بین ایشان می باشد، بانک ها نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. بانک ها همواره به عنوان عوامل مورد اطمینان دو بازرگان در دو کشور به دنبال تسهیل انتقال پول و همچنین ضمانت تحویل کالا برای وارد کننده و ضمانت دریافت پول برای صادر کننده هستند. این امر معمولا توسط پروتکل های مختلف بانکی و اعتبارات ارزی آن ها صورت می پذیرد. اخیرا به دلیل مشکلات عدیده ای که در اثر تحریم ها در روابط بین المللی بانک های ایرانی ایجاد شده است عملا انتقال ارز به ایران مسیر بسیار سخت و طاقت فرسایی را به دنبال خواهد داشت. اما با وجود همه شرایط همواره بانک ها بویژه در امر صادرات کالا از هیچ تلاشی در جهت ارائه ارز حاصله به صادر کننده دریغ نمی کنند.
بازرگانی محمد کنعانی می تواند با وجود مشکلات تحریم و پیچیدگی خاص، امور بانکی مربوط به تاجران و تولید کنندگان عزیز رو تسهیل ببخشد
بستن *نام و نام خانوادگی * پست الکترونیک * متن پیام |